İp atlama oyunları ve tekerlemeler
İp atlama, kuşaklardır okul bahçesinin en sevilen oyunlarından biri. Uzun bir iple iki kişi ipi çevirir, diğerleri sırayla içeri girip atlar; çoğu zaman da onlara ne yapacaklarını söyleyen bir tekerleme okunur. Kısa iplerle herkes aynı anda oynayabilir. Bu yazıda grupla oynanan klasik oyunları, birkaç geleneksel İngilizce tekerlemeyi, ipi kimin çevireceğine adil şekilde karar vermenin yolunu ve uzun atlama serileri hakkında sayıların ne söylediğini bulacaksınız.
Neye ihtiyacınız var
- Grup oyunları için yaklaşık 4 ila 5 metrelik uzun bir ip ya da tek başına atlamak için her çocuğa bir kısa ip.
- Okul bahçesi ya da spor salonu gibi düz, kaymayan bir zemin.
- Spor ayakkabı ya da tabanı iyi tutan başka düz ayakkabılar.
Uzun iple temel kurallar
- İki oyuncu, yani ipi çevirenler, ipin uçlarını tutar ve ipi büyük, düzenli daireler çizerek çevirir.
- Diğer oyuncular bir yanda sıraya girer. Teker teker, ip yukarı kalkıp onlardan uzaklaşırken koşarak içeri girer ve atlamaya başlarlar.
- Atlayan oyuncu, grup tekerleme söylerken ya da atlayışları sayarken atlamaya devam eder.
- Takılarak ya da ipe basarak ipi durduran oyuncu yanar ve ipi çevirenlerden biriyle yer değiştirir.
- Bazı oyunlar tekerleme bitince biter; atlayan koşarak çıkar ve sıradaki oyuncu içeri girer.
Klasik ip atlama oyunları
- Teddy bear (oyuncak ayı): Atlayan, İngilizce tekerlemenin her dizesini canlandırır: “Teddy bear, teddy bear, turn around; teddy bear, teddy bear, touch the ground” (ayıcık, ayıcık, arkanı dön; ayıcık, ayıcık, yere dokun) ve tekerleme böyle devam eder. Her ülkede çocukların ip atlarken söylediği kendi tekerlemeleri vardır.
- Salt, vinegar, mustard, pepper: Bu İngilizce tekerlemede (tuz, sirke, hardal, biber) ipi çevirenler “salt” sözcüğünde yavaş çevirir, her sözcükte biraz daha hızlanır ve “pepper” geldiğinde olabildiğince hızlı çevirir.
- Alfabe: Grup alfabeyi sayar (A, B, C, Ç…), atlayanın takıldığı harf bir ismin, bir yiyeceğin ya da bir hayvanın baş harfi olur.
- Misafir: Atlayan, yanına ikinci bir oyuncuyu çağırır, sonra dışarı çıkar; ikinci oyuncu da üçüncüyü çağırır.
- Yılan: İpi çevirenler ipi yerde dalgalandırır, oyuncular ipe değmeden üzerinden atlar. Çok küçük çocuklar için ideal.
- Double Dutch: Ters yönlerde çevrilen iki ip. Zor ama etkileyici; birçok ülkede yarışmalarda da oynanır.
İpi kim çevirir?
İp çevirmek en az eğlenceli iştir ve birçok okul bahçesinde bu iş hep aynı çocuklara kalır. Tüm isimleri Rastgele İsim Seçici’ye yazın ve “Sil ve çevir” ile her seferinde ipi çevirecek iki kişi seçin. Birkaç dakikada bir ya da her oyuncu yandığında değiştirin; böylece kimse bütün teneffüs boyunca ip çevirmek zorunda kalmaz.
Bir seri ne kadar sürebilir?
Atlayışları saymak işin yarı eğlencesidir ve çocuklar kendi rekorlarını kırmaya bayılır. İyi atlayan biri bile arada bir hata yapar ve her atlayış, takılmak için yeni bir fırsattır. Tablo, farklı hata oranlarında hiç hata yapmadan 20, 50 ya da 100 atlayışa ulaşma ihtimalini gösteriyor:
| Hata | 20 | 50 | 100 |
|---|---|---|---|
| 1/100 | %82 | %61 | %37 |
| 1/50 | %67 | %36 | %13 |
| 1/20 | %36 | %8 | %1 |
| 1/10 | %12 | %1 | %0 |
Yani her 50 atlayışta bir takılan biri için 50 atlayışı art arda yapma ihtimali yalnızca üçte bir civarındadır, 100’e ulaşma ihtimali ise sekizde bir civarındadır. Uzun seriler zordur ve yeni bir rekoru bu kadar keyifli kılan da tam olarak budur. Bir yarışmada her atlayana iki ya da üç deneme hakkı verip en iyisini saymak daha adildir.
Şansa dayalı bir oyun için her turdan önce Rastgele Sayı Üretici ile bir hedef belirleyin, örneğin 10 ile 50 arasında bir sayı. Hedefe ulaşan bir puan alır.
Güvenlik
- Düz ve kuru bir zeminde atlayın; asla çakıl üzerinde ya da kaygan bir zeminde atlamayın.
- Bekleyen oyuncular dönen ipten uzak dursun.
- İpi çevirenler sabit bir hızda çevirmeli ve küçük çocuklar için yavaşlamalı.
- Çarptığında can yakan kalın bir ip yerine kumaş ya da boncuklu ip gibi çok ağır olmayan bir ip kullanın.
İp atlama; seksek, dört kare ve ebelemece gibi diğer okul bahçesi klasikleriyle de çok iyi gider.
Yalnızca biraz toprak gerektiren bir başka eski okul bahçesi favorisi de misket: klasik halka oyunu ve ilk kimin atacağına adil şekilde karar vermenin bir yoluyla.
Sık Sorulan Sorular
Uzun iple ip atlama nasıl oynanır?
İki oyuncu ipi çevirirken diğerleri sırayla içeri girip atlar. Atlayan, grup tekerleme söylerken ya da sayarken devam eder; ipi durduran oyuncu, ipi çevirenlerden biriyle yer değiştirir.
Çocuklar için iyi bir ip atlama tekerlemesi hangisi?
İngilizce “Teddy bear, teddy bear” tekerlemesi küçük çocukların favorisidir, çünkü her dizeyi canlandırırlar. “Salt, vinegar, mustard, pepper” ise ip hızlandıkça büyük çocuklar için eğlencelidir.
Double Dutch nedir?
Double Dutch, aynı anda ters yönlerde çevrilen iki iple yapılan ip atlamadır. Pratik gerektirir ve yarışma sporu olarak da yapılır.
İpi kimin çevireceğine nasıl karar verilir?
Bir isim seçiciyle ipi çevirecek iki kişiyi rastgele seçin ve birkaç dakikada bir ya da her oyuncu yandığında değiştirin; böylece herkes atlayabilir.