Hafıza kartı oyunu: kurallar, olasılıklar ve ipuçları

Hafıza kartı oyunu, İngilizcede Concentration, Pairs ya da Pelmanism adlarıyla da bilinir: bütün kartlar ters durur, her seferinde ikisini açıp eşini bulmaya çalışırsınız. Küçük çocukların büyükleri yenebildiği ilk oyunlardan biridir ve bir deste iskambil kartı ya da resimli kartlardan oluşan bir set dışında hiçbir şey gerektirmez.

Neler gerekli?

• Bir deste iskambil kartı ya da resimli bir hafıza oyunu seti. Küçük çocuklarla 6 ila 10 çiftle başlayın; daha büyük oyuncularla bütün desteyi kullanın.
• Bütün kartları ters şekilde ızgara düzeninde dizebileceğiniz kadar büyük bir masa ya da zemin.
• 1 veya daha fazla oyuncu. 4 kişiden fazlaysanız takım halinde oynayın.

Hafıza kartı oyunu kuralları

1. Kartları dizin. Karıştırın ve bütün kartları birbirine değmeyecek şekilde sıralar halinde ters olarak dizin.
2. İki kart açın. Sırası gelen oyuncu, herkesin görebileceği şekilde istediği iki kartı açar.
3. Eşleşti mi? Kartlar çiftse onları alırsınız ve bir kez daha oynarsınız. Değilse aynı yerlerinde yeniden ters çevirirsiniz ve sıra soldaki oyuncuya geçer.
4. Aklınızda tutun. Herkes açılan her kartı izler, çünkü kartların nerede olduğunu bilmek oyunun ta kendisidir.
5. Kazanan. Bütün çiftler alındığında en çok çifti olan oyuncu kazanır.

İskambilde neler çift sayılır?

• Aynı değer ve aynı renk: kupa 7’lisi karo 7’lisiyle çift olur. Tam desteden 26 çift çıkar ve en yaygın kural budur.
• Sadece aynı değer: herhangi iki 7’li çift olur. Bu daha kolaydır, çünkü her kartın üç olası eşi vardır.
• Küçük deste: küçük çocuklar için iki farklı simgeden yalnızca as ile 5 arasındaki kartları alın, böylece 10 çift olur.

Olasılıklar: şans mı, hafıza mı?

En ilk turda kimse hiçbir şey bilmez, bu yüzden eşleşme tamamen şanstır: ikinci kartınız, (kart sayısı eksi 1) denemede yalnızca bir kez ilk kartın eşi çıkar. Bundan sonra işi hafıza devralır. Kusursuz hafızaya sahip tek bir oyuncuyu simüle ettik: Bu oyuncu her zaman önce bilinmeyen bir kart açar, sonra daha önce gördüyse onun eşini açar. Böyle bir oyuncu ortalama çift başına yaklaşık 1,6 tura ihtiyaç duyar:

Yani kusursuz bir hafıza bile çift sayısından yaklaşık %60 daha fazla tur ister, çünkü hiç görülmemiş kartların önce bulunması gerekir. Gerçek bir oyuncu, özellikle de yorgun bir yetişkin çok daha fazlasına ihtiyaç duyar. Kısa süreli hafızası keskin olan küçük çocukların sık sık kazanmasının nedeni de budur.

Daha çok hatırlamak için ipuçları

• Önce bilinmeyen bir kart açın. Daha önce gördüğünüz bir kartla eşleşirse çifti alırsınız; eşleşmezse yeni bir şey öğrenirsiniz.
• Sesli söyleyin. “Yedi, sol üst köşe” demek, sessizce bakmaktan daha kolay akılda kalır.
• Izgarayı kullanın. Karmakarışık bir yığın yerine satır ve sütunlarla düşünün.
• Diğer oyuncuları izleyin. Onların turları size kartları bedavaya gösterir.

Çeşitler

• Sınıfta hafıza oyunu: bir kartta bir kelime, eşinde bir resim ya da kelimenin çevirisi olur. Kelime bilgisi ve yazım için harikadır.
• Takımla hafıza oyunu: takımlar sırayla oynar ve takım arkadaşları hatırlamak için birbirine yardım edebilir.
• Tek başına süreye karşı: tek başınıza bir zamanlayıcıya karşı oynayın ya da turlarınızı sayın ve kendi rekorunuzu geçmeye çalışın.
• Dağınık dizilim: kartları ızgara yerine rastgele dağıtın; bu, oyunu çok daha zorlaştırır.

Kimler için uygun?

Hafıza kartı oyunu resimli kartlarla yaklaşık 3 yaşından itibaren oynanabilir ve sınıfta da işe yarar, sınıf içi oyunlar yazımıza göz atın. Kartları hatırlamanın işe yaradığı başka oyunlar için Balık tut (Go Fish) oyununu deneyin ya da yine çiftlerle oynanan Papaz kaçtı oyununu oynayın. Kimin önce başlayacağını yazı turayla adilce seçin.

Oyun nereden geliyor?

Bu tür eşleştirme oyunları eskidir ve pek çok ülkede oynanır. Pelmanism adı, 1900’lerin başındaki İngiliz hafıza eğitimi okulu Pelman Institute’tan gelir. Concentration adı ise 1958’den itibaren yayınlanan aynı adlı Amerikan televizyon bilgi yarışmasıyla geniş kitlelerce tanındı.

Gerçek nesnelerle oynanan bir hafıza oyunu mu istiyorsunuz? İngilizcede Kim’s game denen oyunu deneyin: Oyuncular bir tepsideki eşyalara bir dakika bakar, sonra hatırladıkları her şeyi yazar.

Sık Sorulan Sorular

Hafıza kartı oyunu nasıl oynanır?

Bütün kartları ters çevirip dizin. Sıra size gelince iki kart açın. Eşleşirlerse onları alın ve tekrar oynayın; eşleşmezlerse geri çevirin. En çok çifti olan oyuncu kazanır.

İskambil kartlarıyla hafıza oyununda çift nedir?

Genellikle aynı değerde ve aynı renkte iki kart, örneğin kupa 7’lisi ile karo 7’lisi. Böylece bir desteden 26 çift çıkar.

Çift bulunca tekrar oynanır mı?

Evet. Standart kurallara göre bir çift bulmak size bir tur daha kazandırır.

Küçük çocuklar kaç kartla oynamalı?

6 ila 10 çiftle başlayın, çocuklar geliştikçe daha fazlasını ekleyin.

Hafıza oyununda en iyi strateji nedir?

Önce henüz görmediğiniz bir kartı açın. Hatırladığınız bir kartla eşleşirse çifti alın; eşleşmezse yine de yeni bir şey öğrenmiş olursunuz.