Taş Kağıt Makas Kertenkele Spock: 7 Çeşit ve Kuralları
Klasik taş kağıt makas üç işaret ve tek bir kuraldan oluşur: taş makası köreltir, makas kağıdı keser, kağıt taşı sarar. Hızlı ve adil bir oyundur ama yalnızca üç seçenek olduğu için beraberlik çok sık çıkar. Yıllar içinde insanlar daha büyük, daha gürültülü ve daha eğlenceli versiyonlar icat etti. Arkadaşlarla, partilerde, beden eğitimi derslerinde ve tanışma oyunlarında oynanacak en iyi taş kağıt makas çeşitlerini, her birinin tam kurallarıyla burada bulabilirsiniz.
1. Taş Kağıt Makas Kertenkele Spock
En ünlü varyasyon oyuna iki işaret daha ekler. Sam Kass, Karen Bryla ile birlikte geliştirdi; oyun 2008'de The Big Bang Theory dizisinin "The Lizard-Spock Expansion" bölümünde yer alınca geniş kitlelerce tanındı. İşaretler şunlar: taş (yumruk), kağıt (düz açık el), makas (iki parmak), kertenkele (çoraptan yapılmış bir kukla gibi ağız şeklinde tutulan el) ve Spock (Vulkan selamı: parmaklar orta parmakla yüzük parmağı arasından ikiye ayrılır).
Her işaret diğer ikisini yener ve kalan ikisine yenilir:
- Makas kağıdı keser
- Kağıt taşı sarar
- Taş kertenkeleyi ezer
- Kertenkele Spock'ı zehirler
- Spock makası kırar
- Makas kertenkelenin kafasını keser
- Kertenkele kağıdı yer
- Kağıt Spock'ı çürütür
- Spock taşı buharlaştırır
- Taş makası ezer
Üç yerine beş işaret olunca beraberlik daha seyrek görülür: rastgele oynayan iki oyuncu aynı işareti üç elden birinde değil, beş elden birinde seçer.
2. Ayı, Avcı, Ninja (Bear, Hunter, Ninja)
Tüm vücutla oynanan bu versiyon kalabalık gruplar ve küçük çocuklar için çok uygundur, çünkü "işaretler" birer pozdur ve salonun öbür ucundan bile herkes onları görebilir.
- Avcı: yayla ya da fotoğraf makinesiyle nişan alıyormuş gibi yapın.
- Ayı: kollar havada, pençeler dışarıda, bir de kükreme.
- Ninja: karate darbesi pozu.
Avcı ayıyı, ayı ninjayı, ninja da avcıyı yener. İki oyuncu (ya da iki takım) sırt sırta durur, üçe kadar sayar, zıplayarak döner ve pozunu verir. Takımların önce hızlıca kafa kafaya verip pozda anlaşması gerekir, bu da oyuna biraz strateji katar.
3. Çember zıplama (hoop hop): beden eğitimi klasiği
İki takımın arasına, yere bir sıra çember, huni ya da tebeşirle çizilmiş daire dizin.
- Her takımdan bir oyuncu, karşı uçlardan başlayarak çemberden çembere zıplar.
- Karşılaştıklarında bir el taş kağıt makas oynarlar.
- Kazanan ileri zıplamaya devam eder. Kaybeden kendi takımına koşar ve o takımın sıradaki oyuncusu hemen yola çıkar.
- Bir oyuncu karşı uca ulaştığında takımı sayı alır. Önceden belirlenen bir süre boyunca oynayın.
4. Evrim (Evolution)
Sınıf ya da toplantı için bir tanışma oyunu. Herkes yumurta olarak başlar (çömelmiş, eller başın üstünde). Başka bir yumurta bulun ve taş kağıt makas oynayın. Kazanan bir sonraki aşamaya evrilir, kaybeden bir aşama geri düşer (yumurta yumurta olarak kalır). Yalnızca kendi aşamanızdaki biriyle oynayabilirsiniz.
Yaygın bir sıralama şöyledir: yumurta, civciv, dinozor, insan, süper kahraman. Her aşamanın kendine özgü bir yürüyüşü ya da sesi olur, böylece oyuncular birbirini bulabilir. En üst aşamaya ulaşan oyundan çıkar ve diğerlerine tezahürat yapar.
5. Amigo turnuvası (cheerleader tournament)
Kalabalık gruplar için gürültülü bir ısınma oyunu. Herkes bir eş bulur ve oynar. Kaybeden, kazananın amigosu olur: peşinden gider ve adını tempo tutarak bağırır. Kazananlar başka bir kazanan bulup yeniden oynar; o turu kaybeden, bütün amigolarıyla birlikte yeni kazananın tezahürat ekibine katılır. Oyun, ortada kalan iki oyuncu ve bunlardan birine tezahürat yapan koca bir salonla biter.
6. Takım halinde taş kağıt makas
İki takım karşılıklı sıraya girer. Her takım kafa kafaya verip gizlice tek bir işarette anlaşır, sonra sayışın son sözünde herkes işaretini aynı anda gösterir. Kazanan takım bir sayı alır. Kovalamacalı versiyonda ise kaybeden takım güvenli bir çizgiye koşar, kazananlar da onları ebelemeye çalışır. Ebelenen oyuncular karşı takıma geçer.
7. RPS-101
Beş işaretin yetmediğini düşünenler için David C. Lovelace 101 işaretli bir versiyon tasarladı: her işaret 50 işareti yener ve kalan 50 işarete yenilir. 101 şeyden hangisinin hangisini yendiğini pek az kişi aklında tutabildiği için bu, parti oyunundan çok bir bulmacadır. Ama fikrin nasıl büyütülebileceğini gösterir: işaret sayısı tek olduğu sürece işaretler, her biri eşit sıklıkta kazanıp kaybedecek şekilde dizilebilir.
Baştan anlaşılması gereken kurallar
- "Makas" kelimesinde mi, sonrasında mı? İşareti üçüncü kelimede mi yoksa ondan sonra gelen dördüncü bir sözde mi göstereceğinize karar verin; böylece kimse geç atmakla suçlanmaz.
- Üç elde iki ya da beş elde üç. Tek el hızlıdır ama kaybedene haksızlık gibi gelir. Üç elde iki, varsayılan olarak iyi bir seçimdir.
- Geç atan eli kaybeder.
- "Dinamit" ya da başka uydurma işaretler yok, herkes önceden kabul etmediyse.
Online oyna
Oynayacak kimse yok mu? Klasik taş kağıt makası bilgisayara karşı oynayın: bilgisayar hamlesini tarayıcınızın kriptografik rastgele sayı üreteciyle seçer, bu yüzden alışkanlıklarınızı okuyamaz ya da hile yapamaz. İnsanların gerçekte nasıl oynadığını ve bunu karşınızdaki bir insana karşı nasıl kullanabileceğinizi taş kağıt makas taktikleri rehberimizde okuyun. Sınıf ve kalabalık gruplar için daha fazla oyunu da sınıf içi oyunlar yazımızda bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Taş Kağıt Makas Kertenkele Spock'ın kuralları nelerdir?
Makas kağıdı keser, kağıt taşı sarar, taş kertenkeleyi ezer, kertenkele Spock'ı zehirler, Spock makası kırar, makas kertenkelenin kafasını keser, kertenkele kağıdı yer, kağıt Spock'ı çürütür, Spock taşı buharlaştırır ve taş makası ezer.
Taş Kağıt Makas Kertenkele Spock'ı kim icat etti?
Sam Kass, Karen Bryla ile birlikte. Oyun, 2008'de The Big Bang Theory dizisinde kullanılınca ünlendi.
Ayı, Avcı, Ninja nedir?
Taş kağıt makasın pozlarla, tüm vücutla oynanan bir versiyonu: avcı ayıyı, ayı ninjayı, ninja da avcıyı yener.
Kalabalık bir grupla taş kağıt makas nasıl oynanır?
Kaybedenlerin kendilerini yenen oyuncunun peşine takılıp ona tezahürat yaptığı amigo turnuvasını ya da kazananların yumurtadan süper kahramana yükseldiği Evrim oyununu deneyin.