Yılbaşı Çekilişi: İsimler Adil Şekilde Nasıl Çekilir?

Yılbaşı çekilişi, yani yılbaşı hediyeleşmesi (gizli Noel Baba adıyla da bilinir) basit bir oyundur: herkes başka bir kişiye tek bir hediye alır ve kimse kendi ismini kimin çektiğini bilmez. Türkiye'de bu gelenek Noel'e değil yılbaşına bağlıdır; hediyeler yeni yıl için alınır. İşin zor kısmı çekilişin kendisidir. Biri kendi ismini çeker, bir çift birbirine hediye alır ya da organizatör bütün eşleşmeleri bilir. Aile, sınıf ya da ofis için, kâğıtla veya kâğıtsız, adil bir yılbaşı çekilişini şöyle yapabilirsiniz.

Klasik Torba Çekilişi

1. Her ismi birbirinin aynısı kâğıtlara yazın ve hepsini aynı şekilde katlayın.
2. Kâğıtları bir torbaya, şapkaya ya da kâseye koyup iyice karıştırın.
3. Herkes sırayla bir kâğıt çeker, kimseye göstermeden okur ve yanında tutar.
4. Biri kendi ismini çekerse herkes kâğıdını geri koyar ve bütün grup yeniden çeker.

Yalnızca o tek kâğıdı değil, hepsini yeniden çekin. Sadece şanssız kişi kâğıdını değiştirirse diğerleri çoğu zaman kimin kime düştüğünü tahmin edebilir.

Torba Neden Bu Kadar Sık Tutmuyor?

Çekilişi tekrarlamak nadir bir talihsizlik değil, en olası sonuçtur. 5 ya da daha fazla kişide kimsenin kendi ismini çekmeme olasılığı yalnızca yaklaşık %37'dir; yani torba çekilişlerinin kabaca %63'ünde en az bir kişi kendi kâğıdını çeker. 4 kişide bu oran 8'de 3 (%37,5), 3 kişide ise yalnızca 3'te 1'dir. Matematikçiler hiçbir öğenin yerinde kalmadığı karıştırmaya derangement (düzensiz permütasyon) der ve %37 değeri 1'in e sayısına bölümüne çok yakındır.

Yani torbada iki üç tur bekleyin. Kendi ismini çeken genellikle bunu sessizce söyler, herkes yeniden çeker ve her seferinde gizlilikten biraz kaybedersiniz.

Çember Yöntemi: Tekrar Çekmeye Gerek Yok

Daha düzenli bir yol, herkesi rastgele bir sıraya dizmek ve her kişinin listede kendinden sonra gelene hediye almasıdır. Sonuncu kişi de birinciye alır. Kimse kendine denk gelemez ve hediyeler tek bir büyük halka oluşturur.

1. Bütün isimleri Rastgele İsim Seçici'ye yazın.
2. İsimleri rastgele sıraya dizmek için Karıştır'a basın ya da isimleri Sil ve çevir düğmesiyle tek tek çekip çıktıkları sırayla not edin.
3. 1. kişi 2. kişiye, 2. kişi 3. kişiye alır ve böyle devam eder. Son isim de ilk isme alır.
4. Herkese yalnızca hediye alacağı kişinin ismini özel mesajla ya da katlanmış bir notla iletin.

Tek sorun şu: karıştırmayı yapan kişi bütün listeyi görür. Organizatör oyuna katılmıyorsa ya da grubunuz bunu dert etmiyorsa sorun yok. Organizatör de oynamak istiyorsa aşağıdaki kâğıt yöntemini kullanın.

Organizatör de Oynamak İstiyorsa

• Bakmadan torba çekilişi. Organizatör de herkes gibi çeker ve eşleşmeleri asla bir yere yazmaz.
• İki adımlı kâğıtlar. Çember yöntemini uygulayın, sonra her "kim kime alacak" notunu katlayıp kapatın ve okumadan dağıtın. Katlama işini grubun dışından birine yaptırın.
• Hediyeleşme uygulaması. Pek çok ücretsiz uygulama ve site herkese eşleşmesini e-postayla gönderir, böylece bütün listeyi kimse görmez.

Çiftler, Kardeşler ve Diğer İstisnalar

Aileler çoğu zaman eşlerin ya da aynı evde yaşayanların birbirine denk gelmemesini ister. Çember yönteminde, listede hiçbir yasaklı çift yan yana gelmeyene kadar yeniden karıştırın (son isimle ilk ismin de komşu olduğunu unutmayın). Torbada ise yasaklı bir ismi çekmenin, kendi ismini çekmek gibi, herkesin yeniden çekmesi anlamına geldiğini önceden kararlaştırın. Grup küçük ve istisna çoksa kuralları önce yazıya dökün. İki çiftten oluşan dört kişide yalnızca dört olası çekiliş vardır ve kime hediye alacağınızı bildiğiniz anda eşinizin kime alacağını da çıkarabilirsiniz.

Kuralları Çekilişten Önce Belirleyin

• Bütçe: kimse mahcup olmasın diye net bir harcama sınırı, örneğin 500 TL.
• Tarih: hediyelerin ne zaman verileceği ve sonrasında kimin kime aldığının açıklanıp açıklanmayacağı.
• Dilek listeleri: herkesten kısa bir liste ya da birkaç ipucu, özellikle ofiste çok işe yarar.
• Katılamayanlar: biri çekilişten sonra vazgeçerse en temiz çözüm yeniden çekmektir. Çember yönteminde, o kişiye hediye alacak olan onun yerine onun alacağı kişiyi üstlenebilir.

Dünyada Yılbaşı Çekilişi

Aynı fikrin pek çok adı var. Türkiye'de yılbaşı çekilişi ya da yılbaşı hediyeleşmesi denir, gizli Noel Baba adı da bilinir ve hediyeler Noel için değil yeni yıl için alınır. Almanya'da adı Wichteln'dir ve yardımsever küçük cinlerden gelir. İsveç'te Julklapp, kapıyı çalıp kaçan birinin içeri fırlattığı hediyeydi. İspanya'da amigo invisible, Brezilya ve Portekiz'de amigo secreto denir. İrlanda, Avustralya ve Yeni Zelanda'da Kris Kringle adını duyarsınız, Philadelphia çevresinde ise bazı aileler buna Pollyanna der.

White Elephant ya da Yankee Swap ise farklı bir oyundur. Hediyeler belirli biri için alınmaz; sırayla değiş tokuş edilir ya da birbirinden kapılır. Sırayı Rastgele İsim Seçici ya da zar atarak belirleyebilirsiniz; kimin başlayacağını seçmenin başka yolları oyuna kim başlar yazısında.

Sınıfta Yılbaşı Çekilişi

Sınıfta çekilişi genellikle öğretmen yapar ve listeyi kendisi saklar; böylece kimsenin dışarıda kalmadığından da emin olur. Bütçeyi çok düşük tutun ya da el yapımı hediye kararlaştırın, bir çocuk gelmezse ya da hediyesini unutursa diye bir iki yedek hediye hazırlayın. Sınıfta rastgele seçimi kullanmanın başka yolları sınıf içi oyunlar yazısında.

Sıkça Sorulan Sorular

Yılbaşı çekilişinde kimse kendi ismini çekmeden isimler nasıl çekilir?

Çember yöntemini kullanın: bir isim seçiciyle bütün isimleri rastgele sıraya dizin ve herkes listede kendinden sonraki kişiye, sonuncu da birinciye hediye alsın. Kimse kendi ismine denk gelemez.

Yılbaşı çekilişinde biri kendi ismini çekerse ne olur?

Herkes kâğıdını geri koyar ve bütün grup yeniden çeker. Yalnızca tek bir kâğıdı değiştirmek eşleşmeleri tahmin etmeyi kolaylaştırır.

Birinin kendi ismini çekmesi ne kadar sık olur?

Sık olur. 5 ya da daha fazla kişide rastgele torba çekilişlerinin yaklaşık %63'ünde en az bir kişi kendi ismini çeker. İlk seferde tutan çekilişler yalnızca yaklaşık %37'dir.

Organizatör yılbaşı çekilişine katılabilir mi?

Evet, bütün listeyi görmediği sürece: torba çekilişi, başkasının katladığı kapalı kâğıtlar ya da herkese eşleşmesini e-postayla gönderen bir uygulama kullanın.

Çiftlerin birbirini çekmesi nasıl önlenir?

Yasaklı bir ismi çekmenin herkesin yeniden çekmesi anlamına geldiği konusunda anlaşın ya da çember yönteminde hiçbir yasaklı çift yan yana gelmeyene kadar yeniden karıştırın.