Şanslı Sayılar: Dünyada Uğurlu ve Uğursuz Sayılar

13. katı olmayan oteller, Hong Kong'da 4. katı atlanan apartmanlar, küçük bir servete satılan 888 ile biten bir telefon numarası: insanlar her yerde bazı sayıları uğurlu, bazılarını ise kötü haber sayıyor. İşte dünyanın en bilinen şanslı ve şanssız sayıları, bu ünü nereden kazandıkları ve uğurlu bir sayının şansınızı değiştirip değiştirmediği sorusunun dürüst cevabı.

Uğurlu Sayılar

7: Dünyanın Gözdesi

Yedi her yerde karşımıza çıkar: haftanın yedi günü, geleneksel listede gökkuşağının yedi rengi, antik dünyanın yedi harikası ve slot makinesinde büyük ikramiyeyi getiren üç yedi. Matematikçi Alex Bellos 2014'te internette on binlerce kişiye en sevdikleri sayıyı sorduğunda 7 açık ara birinci çıktı. Bunun bir nedeni "rastgele" hissettirmesi olabilir: tek sayıdır, asaldır ve sayarken alıştığımız 2, 5 ve 10'luk düzenlere uymaz.

8: Çincede Bereket

Mandarin Çincesinde sekiz (bā), zenginleşmek, bereketlenmek anlamındaki kelimeye (fā) çok yakın okunur. İçinde bol 8 olan plakalar ve telefon numaraları yüksek fiyatlara satılır; 2008 Pekin Olimpiyatları da 8 Ağustos 2008'de akşam 8'i 8 geçe (20.08'de) açıldı.

3: Üçüncü Seferin Şansı

İngilizcede "third time lucky" (üçüncü seferde şans güler) ve "good things come in threes" (güzel şeyler üçer üçer gelir) diye deyimler vardır; pek çok masalda da kahramana üç dilek ya da üç deneme hakkı verilir. Üç, tamamlanmış hissettirir: bir başlangıç, bir orta ve bir son.

9: Çincede Uzun Ömür

Mandarin Çincesinde dokuz (jiǔ), uzun süren anlamındaki kelime gibi okunur; bu yüzden uzun ömür ve kalıcı aşkla bağdaştırılır ve uzun süre imparatorla da özdeşleştirilmiştir.

Uğursuz Sayılar

13 ve 13. Cuma

On üç, İngilizce konuşulan dünyada en bilinen uğursuz sayıdır ve pek çok otel ve yüksek bina 13. katı atlar. Bu korkunun bir adı bile var: triskaidekafobi. Nereden çıktığı kesin değil: Son Akşam Yemeği'ndeki 13 kişi ve daha eski mitler gösterilir, ama 13. Cuma'nın özellikle uğursuz bir gün olduğu fikri ancak 19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılda yaygınlaştı.

4: Doğu Asya'da Ölüm

Çince, Japonca ve Korecede dört kelimesi ölüm kelimesine benzer okunur (Mandarin Çincesinde sì ve sǐ, Japoncada shi). Bölgedeki pek çok binada 4. kat ya da 4 ile biten kat yoktur, bazı ürünler de dörtlü set olarak satılmaktan kaçınır.

Japonya'da 9

Aynı sayı bir ülkede uğurlu, başka bir ülkede uğursuz olabilir. Japoncada dokuz ku diye okunabilir ve bu, acı anlamındaki kelimeye benzer; bu yüzden bazı hastane ve oteller 9 numaralı odayı atlar.

İtalya'da 17

Roma rakamlarıyla 17, XVII diye yazılır. Harflerin yerini değiştirince VIXI çıkar; Latincede "yaşadım" demektir ve tam bir mezar taşı sözüdür. Bazı İtalyanlar 17'den, başkalarının 13'ten kaçtığı gibi kaçar.

666

Kutsal Kitap'taki Vahiy kitabında 666 "canavarın sayısı"dır; bu da onu Hristiyan dünyasının büyük bölümünde uğursuz yaptı. Çincede ise 6, sorunsuz akıp gitmek anlamındaki kelimeye benzer ve 666 "her şey yolunda" anlamına gelebilir.

Sayılar Neden Uğurlu Gelir?

• Ses benzerliği. Doğu Asya'daki uğurlu ve uğursuz sayıların çoğu, sayının nasıl okunduğundan gelir.
• Hikâyeler ve din. 7, 13 ve 666 anlamlarının büyük kısmını eski metinlerden ve hikâyelerden alır.
• Hafıza. 7 gelip kazandığımız anı hatırlar, gelmediği sayısız anı unuturuz. Psikologlar buna doğrulama yanlılığı der.
• Kişisel geçmiş. Bir doğum günü, forma numarası ya da kapı numarası, ona bağlı güzel anılar yüzünden "sizin" sayınız olur.
• Gelenek. Bizde 40 sayısının da özel bir yeri vardır: "kırk kere söylenirse olur" denir, doğumdan ve ölümden sonraki kırk günlük gelenekler hâlâ yaşar.

Uğurlu Sayı Şansınızı Değiştirir mi?

Hayır. Hilesiz 6 yüzlü bir zarda, uğurlu sayınız 3 de olsa 6 da olsa her yüz 6 atışta 1 kez gelir. Hilesiz bir rastgele sayı üretici, aralığındaki her sayıya her çekilişte tam olarak aynı şansı verir ve daha önce ne çıktığını hatırlamaz. Hesabın tamamı zar olasılıkları rehberimizde.

Küçük bir ayrıntı var. Kazananların ödülü paylaştığı çekilişlerde birçok kişi doğum günlerini seçer, bu yüzden 1 ile 31 arasındaki sayılar daha sık seçilir. Daha büyük sayılar seçmek kazanma ihtimalinizi artırmaz, ama kazanırsanız ödülü aynı sayıları seçen başkalarıyla paylaşma ihtimaliniz azalır.

Uğurlu Sayılarla Oyunlar

• Günün uğurlu sayısı. Her sabah rastgele sayı üretici ile 1 ile 100 arasında bir sayı çekin. Gün içinde onu bir otobüste, saatte ya da sayfa numarasında görürseniz bir puan alırsınız.
• Uğurlu mu, uğursuz mu? Bir zar atın; her atıştan önce herkes bir sonraki sayının "uğurlu" (öncekinden büyük) mu yoksa "uğursuz" (küçük) mu olacağını söyler.
• Dünya turu. 1 ile 20 arasında bir sayı çekin; grup, bu sayının uğurlu ya da uğursuz sayıldığı bir ülke söylemeli. Daha fazla fikir için rastgele sayı oyunları yazımıza bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

Dünyanın en şanslı sayısı hangisi?

Yedi, pek çok ankette ve kültürde en sevilen ve en uğurlu sayıdır. Çin'de ise en şanslı sayı 8 kabul edilir, çünkü bereketlenmek anlamındaki kelimeye benzer okunur.

13 neden uğursuz sayılır?

Kimse kesin olarak bilmiyor. Son Akşam Yemeği'ndeki 13 kişiyle ve daha eski mitlerle ilişkilendirilir; 13. Cuma korkusu ise çoğunlukla 19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılda yayıldı.

4 Çin ve Japonya'da neden uğursuz?

Dört kelimesi Çince, Japonca ve Korecede ölüm kelimesine benzer okunur, bu yüzden pek çok binada 4. kat yoktur.

Uğurlu sayı şansınızı artırır mı?

Hayır. Zarlar ve hilesiz rastgele sayı üreticileri, hangi sayıyı seçerseniz seçin, her atışta ya da çekilişte her sayıya aynı şansı verir.

17 İtalya'da neden uğursuz?

Roma rakamıyla yazılan XVII'nin harfleri VIXI olarak dizilebilir; Latincede "yaşadım" demektir ve ölümle ilişkilendirilen bir sözdür.