Pişti nasıl oynanır: kurallar ve puanlama
Pişti, Türkiye’de evde, kahvede ve tatilde en çok oynanan kart oyunlarından biridir. Kuralları birkaç dakikada öğrenilir: ortadaki kartla aynı değerde bir kart atarsanız yığını alırsınız, vale ise her şeyi toplar. Asıl heyecan, ortada tek kart varken onu aynı kartla alıp “pişti” yapmaktır. Aşağıda 2, 3 ve 4 kişilik pişti kurallarını, puan hesaplamayı ve birkaç küçük olasılık hesabını bulacaksınız.
Neler gerekli?
- Jokersiz, standart 52 kartlık bir deste.
- 2, 3 veya 4 oyuncu. 4 kişide karşılıklı oturanlar eş olur.
- Puanları yazmak için kâğıt ve kalem.
Pişti nasıl oynanır?
- Dağıtan oyuncuyu seçin. İsterseniz yazı tura atın. Dağıtan oyuncu desteyi iyice karıştırır.
- Ortaya dört kart açın. Masanın ortasına üç kart kapalı, en üste bir kart açık konur.
- Herkese dört kart dağıtın. Kalan deste dağıtanın önünde kapalı durur.
- Sırayla birer kart atın. Sıra gelen oyuncu elinden bir kartı ortadaki yığının üstüne açık atar.
- Yığını alın. Attığınız kart en üstteki kartla aynı değerdeyse (7 üstüne 7, papaz üstüne papaz) ya da attığınız kart bir valeyse, ortadaki bütün kartları alıp önünüze kapalı koyarsınız. Başta kapalı duran üç kart da yığını ilk alan oyuncuya gider.
- Eller bitince yeniden dağıtın. Herkesin elindeki dört kart bitince dağıtan oyuncu yine herkese dörder kart verir; ortaya artık kart açılmaz. Deste bitene kadar böyle devam edilir.
- Son kartlar. Destenin son kartları da oynandığında masada kalan kartlar, en son toplama yapan oyuncuya gider. Sonra herkes aldığı kartları sayar.
Ortada kart yokken (biri yığını yeni almışsa) sıradaki oyuncu sadece bir kart atar; o kart yeni yığının ilk kartı olur.
Pişti ne demek?
Ortada tek bir kart varken aynı değerde bir kart atıp onu alırsanız pişti yapmış olursunuz. Örneğin biri yığını almış, sonraki oyuncu bir 9 atmıştır; siz de elinizdeki 9 ile o tek kartı alırsınız: pişti, 10 puan. Tek duran bir valeyi başka bir valeyle alırsanız bu vale piştisi olur ve 20 puan yazılır.
Tek duran 9’u valeyle almak ise pişti sayılmaz: yığını alırsınız ama pişti puanı almazsınız. Bu yüzden vale, kalabalık bir yığını toplamak için saklanan bir koz gibidir.
Pişti puan hesaplama
Her el bittiğinde herkes topladığı kartlara bakar ve puanlar şöyle yazılır:
| Ne | Puan |
|---|---|
| Her as | 1 |
| Her vale | 1 |
| Sinek ikilisi | 2 |
| Karo onlusu | 3 |
| En çok kart toplayan taraf | 3 |
| Pişti | 10 |
| Vale piştisi | 20 |
Kart puanları bir elde toplam 13 eder: dört as, dört vale, sinek ikilisi ve karo onlusu. En çok kart için 3 puanla birlikte bir elde piştiler dışında 16 puan dağıtılır. 52 kartı iki taraf 26’ya 26 paylaşırsa çoğu masada bu 3 puanı kimse almaz. Oyun genellikle 101 puana kadar sürer; 101’e ilk ulaşan ya da geçen kazanır.
2, 3 ve 4 kişilik pişti
Kurallar aynı kalır, değişen sadece kaç kez dağıtım yapıldığıdır. Ortaya açılan dört karttan sonra destede 48 kart kalır:
| Oyuncu | Her dağıtımda | Dağıtım sayısı |
|---|---|---|
| 2 kişi | 8 kart | 6 |
| 3 kişi | 12 kart | 4 |
| 4 kişi (2 takım) | 16 kart | 3 |
2 kişilik pişti en hızlı ve en taktik olanıdır: rakibinizin hangi kartları attığını hatırlamak kolaydır. 4 kişide eşler aldıkları kartları ve piştilerini birleştirir; eşinize pişti fırsatı bırakmamak için onun önündeki rakibi de düşünmeniz gerekir.
Kazanmak için ipuçları
- Atılan kartları sayın. Bir değerden kaç kart çıktığını bilirseniz, ortaya attığınız kartın pişti yapılıp yapılamayacağını kestirebilirsiniz. Üçü çıkmış bir değeri ortaya tek atmak güvenlidir, çünkü sadece bir tane kalmıştır.
- Valeyi bekletin. Valeyi küçük bir yığına harcamak yerine, içinde as, karo onlusu veya sinek ikilisi olan kalabalık bir yığın için saklayın.
- Tek kart bırakmayın. Yığını aldığınızda ortada kart kalmaz ve rakibiniz ilk kartı atar; siz bir kart atarken ortada tek kart varsa ona pişti fırsatı verirsiniz. Mümkünse yığına kart ekleyin.
- Son toplamayı düşünün. Son dağıtımda elinizde bir vale kalırsa, masadaki son kartları toplamak için onu sona saklayın.
- Puanlı kartları koruyun. Karo onlusu ve sinek ikilisini tek başına ortaya atmak, rakibe kolay puan vermek demektir.
Biraz olasılık
Oyunun başında ortada açık duran kartı ve kendi dört kartınızı düşünün. Açık kart vale değilse, o değerden geriye üç kart kalır. Gördüğünüz kart dışında kalan 51 karttan size dört kart gelir; bu dört karttan en az birinin açık kartla aynı değerde olma olasılığı yaklaşık %22dir. Yani her beş dağıtımın yaklaşık dördünde ilk açık kartı aynı kartla alamazsınız.
Elinizde en az bir vale olma olasılığı da benzer bir hesapla yaklaşık %29dur (açık kart vale değilse, dört valenin hepsi kalan 51 kartın içindedir). Valelerin bu kadar değerli olmasının bir nedeni de budur: dört kartlık bir elde çoğu zaman hiç vale yoktur.
Sık Sorulan Sorular
Pişti kaç puandır?
Normal bir pişti 10 puandır. Tek başına duran bir valeyi başka bir valeyle alırsanız bu vale piştisi olur ve 20 puan yazılır.
Pişti kaç kişi oynanır?
En çok 2 veya 4 kişiyle oynanır. 4 kişide karşılıklı oturanlar eş olur ve aldıkları kartları birlikte sayar. 3 kişiyle de oynanabilir; o zaman herkes kendi adına oynar.
Vale her kartı alır mı?
Evet. Vale hangi kart en üstte olursa olsun ortadaki bütün kartları alır. Ancak tek başına duran vale olmayan bir kartı valeyle almak pişti sayılmaz.
Pişti oyununda kartlar kaç puan?
Her as 1, her vale 1, sinek ikilisi 2, karo onlusu 3 puandır. Ayrıca en çok kartı toplayan taraf 3 puan alır. Diğer kartların puanı yoktur.
Ortada kalan son kartlar kime gider?
El bittiğinde masada kalan kartlar, o elde en son toplama yapan oyuncuya ya da takıma gider.
Pişti kaç puana kadar oynanır?
Çoğu masada 101 puana kadar oynanır; daha uzun oyun isteyenler 151 seçer. Başlamadan önce hedefi birlikte belirleyin.